DNA çip teknolojisine ODTÜ katkısı

3 Ağustos 2011

 

(Cumhuriyet) ODTÜ’lü öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Avni Öktem ve ekibi, yüzlerce tıbbi tahlilin tek bir test üzerinde yapılmasına imkan veren ”DNA çipleri” geliştirdi.

Bu yıl içinde ilk ürünlerinin ticari olarak piyasaya sürülmesi hedeflenen DNA çipleri, yüzde 100 yerli bilgi birikimi ve iş gücü kulanılarak üretildi.

Türkiye’de üretilen ilk DNA çiplerinin yakın gelecekte pek çok hastalığın laboratuvar yerine bir kartvizit ya da 1 TL’lik madeni para boyutunu geçmeyen çipler üzerinde yapılmasına olanak sağlayacak.

ODTÜ Teknokent bünyesinde faaliyet gösteren NANObiz firmasının kurucu ortağı ve Ar-Ge Koordinatörü ODTÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Hüseyin Avni Öktem, AA muhabirine yaptığı açıklamada, genomlardaki DNA dizilimlerinin birey bazında farklılıklar gösterdiğini anlattı.
Bu farklılık ve benzerliklerden yararlanarak özgün tanı ve tespit sistemlerinin oluşturulabildiğini dile getiren Öktem, farkına varılmasa da DNA’nın bu özelliğinden günlük hayatta sıklıkla yararlanıldığını söyledi.

Öktem, kan ve idrar örneklerindeki mikroorganizmaların, gıda ürünlerindeki insan sağlığına zararlı patojenlerin, gıda ürünlerinde GDO’nun tespiti ile babalık testlerinin, kansere yol açabilecek mutasyonların bulunmasının ve benzeri pek çok konuda DNA’nın bu özelliğinden yararlanan farklı laboratuvar uygulamalarıyla sonuçlara ulaşıldığını belirtti.

DNA çiplerinin, küçük bir yüzey üzerine sayısı on binlere kadar çıkabilen değişik gen dizilerinin belirli noktalara immobilize edildiği sistemler olduğunu aktaran Öktem, DNA çiplerinde cam slaytların, silikon ya da naylon membranların yüzey olarak kullanıldığını anlattı.

Teknolojinin gelişmesiyle DNA tabanlı tanı ve tespit sistemlerinin de daha çabuk ve hızlı sonuç verecek hale geldiğine işaret eden Öktem, bunun en güzel örneğinin DNA çipleri olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Öktem, ODTÜ Teknokent’teki ekipleriyle dünyada mevcut DNA tabanlı çip teknolojilerinin görüntüleme sistemlerine farklılıklar getiren Ar-Ge çalışmaları yürüttüklerini bildirdi.

DNA çiplerinin elektronik aksamından yazılımına kadar tüm çalışmaların ekiplerince yürütüldüğünü belirten Öktem, ”Böylece teknoloji için gerekli cam slaytlardan, eletktronik devre ve kartlara, ısıtma-soğutma sistemlerinden makro-akışkan sistemlereve yazılıma kadar tüm üretimler firmamızca yapılıyor” dedi.

Çalışmalarının tamamının çalışır prototip aşamasını geçtiğini, ticari ürün fazında devam ettiğini bildiren Öktem, şu bilgileri verdi:

“Şu an DNA çiplerinin çalışan prototiplerini ürettik. Pek çoğunun patent ve faydalı modelleri alınmaya devam ediyor. Bugüne kadar TÜBİTAK-TEYDEB, Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV), Bilim Teknoloji ve Sanayii Bakanlığı, EUREKA gibi fonlardan 7 Ar-Ge projemiz destek aldı.

Günümüzde DNA çipleri, dünyada bir çok büyük firmanın gerek akademik ortamda, gerekse ticari olarak üzerinde çalıştığı bir alan. Bir çok farklı ürün çıkıyor ortaya, ABD’deki market değerinin gelecek yıllarda 5 milyar doları geçeği gösteriliyor.

Aldığımız bilgilere göre bu alanda Türkiye’de çalışır prototip ve platforma sahip tek firmayız. Sadece Türkiye’de değil, dünya ölçeğinde rekabet edebilir ürünler geliştirmeye çalışıyoruz.”

DNA çipleriyle, kan ya da herhangi bir doku üzerinde yapılacak DNA analiziyle kanser dahil genetik hastalıkların tümünün tespit edilebileceğine işaret eden Öktem, ayrıca askeri alandan gıda sektörüne kadar bir çok alanda çok hızlı, taşınabilir tanı sistemleri veplatformlarının geliştirilebileceğini ifade etti.

Çalışmalarının uluslararası patent başvurusu yaptıklarını bildiren Öktem, şunları kaydetti:

”DNA çiplerinin diğer bir kullanım alanı da oldukça yüksek teknoloji gerektiren çip-üstü-lab sistemleri. Bu sistemler normal koşullarda yüksek maliyetli ve kapsamlı laboratuvar altyapısı gerektiren tanı ve tespit çalışmalarının laboratuvar yerine bir kartvizit ve hatta 1 TL madeni para boyutunu geçmeyen yongalar üzerinde yapılmasına olanak sağlamaktadırlar.

Çip-üstü-lab sistemleri sayesinde çok yakın bir gelecekte laboratuvara gitmeye gerek kalmadan idrar ve kan örneklerinin analizi, gıda maddelerinin sağlıklı olup olmadıklarının tespiti (örneğin GDO içerip içermediklerinin belirlenmesi gibi), içilecek suyun içerisinde sağlığa zararlı bakterilerin olup olmadığının tespiti gibi normalde uzun süreler alan testleri ev ortamında veya arazide oldukça kısa sürelerde yapmak mümkün olacaktır.

Oldukça yüksek teknoloji ve bilgi birikimi gerektiren bu tarz entegre sistemler NANObiz Ar-Ge labortuvarlarında yüzde 100 yerli bilgi birikimi ve iş gücü kullanılarak hali hazırda üretilmekte ve araştırılmaktadır. Bu yıl içerisinde ilk ürünlerimizi piyasaya çıkartmayı hedeflemekteyiz.”

Teknoport'da Benzer Yazılar:

  • ODTÜ Teknokent 256 ArGe firmasının faaliyet gösterdiği ODTÜ Teknokent'te çalışan sayısı 3 bin 750'ye ulaştı, gelir 6'ya katlandı....
  • 5. ODTÜ ARGE Günleri ODTÜ ARGE Günleri 5, bu yıl 10-11 Mart 2011 tarihlerinde ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek....
  • ODTÜ MEMS teknolojisinde dünya ile yarışıyor ODTÜ Mikro-elektromekanik Sistemler (MEMS) Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde, düşük maliyetli, soğutmasız kızılötesi görüntüleme sensörlerini kullanan minyatür kızılötesi kamera modülü geliştirildi...
  • ODTÜ vücut için ‘yedek parça’ üretecek ODTÜ'de hasar gören organların tedavisinde kullanılan ve büyük çoğunluğu yurt dışından temin edilen biyomalzemelerin yerli teknolojilerle üretimini yapacak ''Biyomalzeme ve Doku Mühendisliği Mükemmeliyet Merkezi-BIOMATEN'' açıldı. ...

Türk Basınından:

You've either entered a category ID that doesn't exist or have no feeds configured for this category. Edit the shortcode on this page with a category ID that exists, or go here and and get an ID that does exist in your admin panel.
Etiketler: ,

“DNA çip teknolojisine ODTÜ katkısı” için yorum sayısı: 0

Yorumunuzu yazın...